ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOZDZIE
strona głównanapisz do nas

„BĄDŹ  BEZPIECZNY”

PROGRAM EDUKACYJNO – PROFILAKTYCZNY DLA UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ W GOZDZIE

 

Opracowała: Małgorzata Dziubak

 

 

Gózd 2005

 

Wstęp

Zapewnienie dziecku bezpieczeństwa to priorytetowe zadanie, jakie stoi przed rodzicem, szkołą i nauczycielem. Każdy z nas pragnie, by dziecko właściwie się rozwijało, było radosne i szczęśliwe. Możliwe jest to jedynie wtedy, gdy zawsze i wszędzie czuje się bezpiecznie, dlatego też obowiązkiem nas - dorosłych jest nie tylko chronić dziecko, gdyż nie zawsze jesteśmy w stanie, ale przede wszystkim systematycznie wdrażać zasady bezpiecznego zachowania  w domu, na podwórku, w szkole i na drodze już od wczesnego dzieciństwa.  Należy rozwijać umiejętności i kształtować postawy pozwalające na unikanie i pokonywanie niebezpieczeństw w każdym etapie edukacji, dostosowując metody i formy pracy do rozwoju psychicznego i intelektualnego dziecka.
Uczeń znający zasady bezpiecznego zachowania się w różnych sytuacjach niewątpliwie potrafi uniknąć przykrych zdarzeń i wypadków, które często
są przyczyną wielu dramatów.
Dlatego też, profilaktyka w zakresie tego tematu jest ważna i  bardzo potrzebna szczególnie w takiej instytucji jaką jest szkoła.

 

Charakterystyka  programu

Niniejszy program adresowany jest do uczniów szkoły podstawowej
i gimnazjum. Ma on charakter edukacyjno- profilaktyczny. Program dotyczy poprawy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. Przyczyni się do podniesienia ich świadomości wobec zagrożeń, jakie mogą napotkać w domu, szkole, na drodze.              
Treści w nim zawarte dostosowane są do potrzeb i możliwości poznawczych dzieci i młodzieży, jak również do wymogów współczesnej szkoły.
Program zawiera również zagadnienia objęte ścieżką edukacyjną – Obrona Cywilna w gimnazjum.
Realizowany będzie na lekcjach techniki, informatyki, godzinach wychowawczych, zajęciach świetlicowych i czwartej godzinie wychowania fizycznego w klasie IV.
Zajęcia odbywać się będą w salach lekcyjnych, pracowni komputerowej, świetlicy, na boisku i w terenie.
Zadania programu opierać się będą na współpracy z Komendą OSP i PSP, Policją, pedagogiem szkolnym, pielęgniarką i nauczycielami.


Podstawa prawna

Program opracowałam w oparciu o Rozporządzenie MENIS z dn. 26 lutego 2002r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz.458 oraz z 2003r. Nr 210, poz.2041).

 

 

 

Cele programu

 

 

Cel ogólny:

  1. poprawa stanu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w szkole i poza szkołą;

 

Cele szczegółowe:

  1. poznanie zasad bezpieczeństwa w różnych sytuacjach ( w szkole i poza szkołą)
    i wdrażanie do ich przestrzegania;
  2. upowszechnianie wiedzy o różnego rodzaju zagrożeniach w celu trafnej ich identyfikacji w codziennym życiu;
  3. rozwijanie umiejętności i postaw pozwalających na unikanie, zapobieganie
    i pokonywanie niebezpieczeństw;
  4. wdrażanie do zdyscyplinowania i utrwalania prawidłowych zachowań
    w przypadku zagrożenia (w domu, szkole, na drodze);
  5. przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom społecznym;
  6. propagowanie zdrowego stylu życia i kształtowanie postaw dbałości
    o własny organizm.

 

 

Umiejętności ponadprzedmiotowe:

W toku realizacji programu uczeń zdobędzie następujące umiejętności ponadprogramowe:

  1. umiejętność pracy w zespole;
  2. umiejętność rozwiązywania problemów;
  3. umiejętność posługiwania się technologią informacyjną.

 

 

Metody i formy pracy:

  1. spotkania, prelekcje, konkursy, egzaminy, pogadanki, pokaz z instruktażem, multimedialne programy edukacyjne, wycieczki, inscenizacje, gazetki, prezentacje, ćwiczenia praktyczne na torze ruchu drogowego, projektów, inscenizacyjna, gry dydaktyczne, dyskusja dydaktyczna, burza mózgów, drama, wywiad.

 

 

Środki dydaktyczne:

Realizacja tego programu wymaga własnoręcznego wykonania następujących środków dydaktycznych:

  1. plan ewakuacyjny szkoły, znaki drogowe, znaki ewakuacyjne, tablice informacyjne, tor ruchu drogowego, makieta ruch na drodze, plansze poglądowe, ilustracje, wykonanie elementów odblaskowych, gazetki tematyczne.

                                                   

 

Ewaluacja:

Ewaluacja dotyczyć będzie refleksji na temat jakości proponowanego programu, czy program okazał się skuteczny, oszacowania, w jakim stopniu został zrealizowany, uświadomienia przeszkód pełnego osiągnięcia celów. Badania ewaluacyjne dotyczyć będą następujących aspektów:

  1. postaw uczniów wobec procesu uczenia się;
  2. zmian w ich zachowaniu w szkole i poza szkołą, np.  (oceny z zachowania);
  3. zainteresowanie uczniów treściami;
  4. aktywne uczestnictwo w zajęciach;
  5. statystyka wypadków;
  6. stan wiedzy uczniów na temat bezpieczeństwa i ich osiągnięcia (min.
    w konkursach, egzaminach teoretycznych i praktycznych przy uzyskaniu karty rowerowej):

 

 

Kryterium sukcesu

Dzieci znają zasady bezpiecznego zachowania się w różnych sytuacjach
i czują się bezpieczniej.

 

 

BIBLIOGRAFIA

  1. K. Mincewicz: Edukacja komunikacyjna. Przewodnik dla nauczycieli, wyd. KRAM, Warszawa 1995r.
  2. B. Bogacka-Osińska: Bądź bezpieczny na drodze. Karta rowerowa, WSiP, Warszawa 1999r.    
  3. Prawo o ruchu drogowym. Ustawa z dn. 1 lutego 1983r.
  4. red. S. Kowalska, W. Leszczyńska: Jak unikać wypadków drogowych, wyd. M.Rożek, Goleńsk 1997r.
  5. Drugi Elementarz czyli Program Siedmiu Kroków, wyd. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Warszawa 1998r.
  6. E. Frątczak, J.Frątczak: Edukacja komunikacyjno-drogowa uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej, wyd. Żak, Warszawa 1995r.
  7. B. Bogacka-Osińska, E. Królicka: Klik uczy zasad ruchu drogowego- program komputerowy.
  8. E. Bubak: Technika na co dzień, wyd. WSiP, Warszawa 2004r.

 

 

Tematyka

Termin
realizacji

Zadania

Sposób realizacji

Klasa

Realizujący

Bezpieczeństwo na drodze

wrzesień

-wdrażanie do bezpiecznego i kulturalnego zachowania   się na drogach, przystankach i w środkach komunikacji publicznej (autobus
szkolny);
-wyrabianie nawyku opieki nad młodszymi dziećmi i pomocy niepełnosprawnym i starszym;
-kształcenie właściwego zachowania się podczas wsiadania i jazdy w charakterze pasażera środkami komunikacji;

-na zajęciach świetlicowych i godzinach wychowawczych;
-pogadanka,
-inscenizacja
-pokaz i ćwiczenia praktyczne(kulturalne wsiadanie do autobusu i bezpieczne przechodzenie przez jezdnię),

wszystkie

opiekunowie świetlicy,
wychowawcy;

wrzesień

-poznanie i przypomnienie znaków i przepisów
porządkowych dotyczących pieszych; 
-wyrabiania nawyku korzystania z dróg przez grupy pieszych;

-na zajęciach świetlicowych;
-informatyka
-rozmowa nauczająca,
-ćwiczenia z wyk. programu edukacyjnego „Klik uczy ruchu drogowego”
-ćwiczeniami praktycznymi, wycieczka

uczniowie szkoły podstawowej
i dzieci młodszych

opiekunowie świetlicy,
nauczyciel informatyki

wrzesień

-poznanie (utrwalenie) i analizowanie definicji i pojęć stosowanych w ruchu drogowym;

 

- wych. komunikacyjne,
- technika
-rozmowa  z prezentacją;

 

klasa IV
klasa II g

nauczyciel techniki

 

październik
kwiecień

-poznanie,(utrwalenie) znaków drogowych i ich podział;
- wdrażanie do prawidłowej interpretacji znaków i sygnałów drogowych;
-doskonalenie stosowania hierarchii ważności norm, znaków,  sygnałów i poleceń w ruchu drogowym;

 

 

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-rozmowa nauczająca,
-pokaz  z wyk. komputera,
-gazetka tematyczna
„Znaki drogowe”.
-wykonanie znaków drogowych (pionowych).

klasa IV
klasa VI
klasa II g

nauczyciel techniki

 

 

 

 

listopad
maj

zapoznanie z zasadami przejazdu przez skrzyżowanie i analizowanie podstawowych manewrów;
-doskonalenie umiejętności przejazdu przez skrzyżowanie i wykonywanie podstawowych manewrów;

 

 

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-rozmowa nauczająca,
-prezentacja  z wyk. komputera-krzyżówki drogowe,
-(metoda projektów): wykonanie makiety ruchu drogowego i wykorzystanie jej do ćwiczeń, toru ruchu drogowego.

klasa IV
klas II g

nauczyciel techniki

Bezpieczeństwo na drodze

listopad
grudzień

- poznanie, przypomnienie i utrwalenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
-poznanie i analizowanie najczęstszych przyczyn wypadków
drogowych spowodowanych przez , pieszych, rowerzystów, motorowerzystów, a także przyczyn katastrof drogowych i kolejowych, oraz zasad postępowania w razie wypadków;  (OC)
-  kształcenie postawy odpowiedzialnego i kulturalnego uczestnika ruchu drogowego;

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-spotkanie z funkcjonariuszami policji
-pogadanka z elementami dyskusji,
-wnioski

klasa IV
klas II g

 

nauczyciel techniki

listopad

-poznanie zasad bezpiecznego korzystania z dróg podczas niesprzyjających warunków atmosferycznych;
-wdrażanie do właściwego zachowania się na drodze w czasie niesprzyjających warunków atmosferycznych;

 

 

-zajęcia świetlicowe
-wychowanie komunikacyjne,
-dyskusja dydaktyczna
-burza mózgów,
-wykonanie elementów odblaskowych dla dzieci najmłodszych

dzieci młodsze
klasa IV

opiekunowie świetlicy
nauczyciel techniki

 

styczeń

-wdrażanie do właściwego oceniania sytuacji na drodze w razie wypadku i wyrabianie nawyku właściwego i odpowiedzialnego zachowania się;
- poznanie numerów telefonów alarmowych i uświadomienie konsekwencji fałszywych alarmów;
- poznanie zasad prawidłowego przekazywania informacji właściwym służbom w przypadku zagrożenia zdrowia i życia;
-zapoznanie z systemem działania służb i instytucji niosących pomoc w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia;

 

 

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-zajęcia świetlicowe
-drama,
-dyskusja dydaktyczna,
-ćwiczenia praktyczne
-wycieczki i spotkania z funkcjonariuszami straży pożarnej , policji i pielęgniarką.
-informacje z Internetu i z innych źródeł.

dzieci młodsze
klasa IV

 

 

chętni uczniowie biorący udział w konkursach

opiekunowie świetlicy
nauczyciel techniki

 

 

 

 

 

Pierwsza pomoc

luty

- poznanie zasad udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej
w drobnych urazach;
- nabycie praktycznej umiejętności udzielenia pomocy w drobnych urazach np.(skaleczenia, otarcia, krwawienia z nosa, oparzenia, użądlenia itp.)
- budzenie wrażliwości na los osób poszkodowanych w wypadkach;

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-spotkanie z pielęgniarką,
-rozmowa dydaktyczna,
-lekcja instruktażowa,
-ćwiczenia praktyczne

klasa IV,
chętni uczniowie

opiekun PCK
nauczyciel techniki, opiekunowie
świetlicy

Bezpieczeństwo na drodze

maj

- poznanie budowy, zasady działania roweru, jako ekologicznego środka transportu;
- poznanie budowy, zasady działania roweru i motoroweru;
- kształcenie umiejętności  oceny stanu technicznego roweru i motoroweru z podkreśleniem elementów mających wpływ na
bezpieczeństwo jazdy;
-kształcenie nawyku systematycznej kontroli sprawności technicznej roweru i motoroweru;
-kształcenie umiejętności praktycznej jazdy rowerem i motorowerem na placu manewrowym.

 

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-pogadanka z elementami dyskusji,
-burza mózgów,
-prezentacja,
-ćwiczenia praktyczne,
-zawody sprawnościowe
-testy i egzaminy- zdobycie karty rowerowej
i motorowerowej.

klasa VI
klasa IV,
klasa II g

 

uczniowie chętni

klasa IV

nauczyciel techniki

maj

- poznanie zasad i kształcenie umiejętności planowania bezpiecznej wycieczki rowerowej (trasa, ubiór, wyżywienie);
- poznanie i stosowanie się do zasad obowiązujących rowerzystów jadących w kolumnie;

 

-wychowanie komunikacyjne,
-technika
-zaj świetlicowe

 

klasy IV-VI

nauczyciel techniki
zaj. świetlicowe

Zagrożenia życia i zdrowia

wrzesień

-poznanie i przypomnienie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w szkole, regulaminów poszczególnych pracowni przedmiotowych oraz wdrażanie do ich przestrzegania;

 

 

-zajęcia z poszczególnych przedmiotów,
-zajęcia świetlicowe,
- pogadanki z wykorzystaniem regulaminów pracowni.

wszystkie

opiekunowie pracowni,
nauczyciele przedmiotu.

październik

-poznanie (przypomnienie) i utrwalenie podstawowych  znaków, pojęć, definicji z zakresu zagrożeń (ewakuacja, pożarnictwo); 
- zapoznanie, (przypomnienie)  instrukcji p. poż., ewakuacyjnej, planem ewakuacji szkoły.

 

 

-zajęcia techniki
-zajęcia świetlicowe
-rozmowa nauczająca,
-gazetka tematyczna –znaki ewakuacyjne,
-instrukcja p. pożarowa
i ewakuacyjna
-plan ewakuacji.

wszystkie

 

klasa II g

 

klasa III

nauczyciel techniki, opiekun świetlicy,
wychowawcy

Październik \ maj

-poznanie substancji toksycznych i sposobów ich znakowania; (OC)
- poznanie źródeł promieniowania jądrowego i jego skutków;      (OC)       
- poznanie głównych zadań, organizacja sił i środków ochrony cywilnej w okresie pokoju, (formacje OC);   (OC)
- ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach i ochrona przed skutkami powodzi, pożaru i innych zagrożeń: (niewypały, niewybuchy, środki pirotechniczne);  (OC)
- poznanie (przypomnienie) zasad zachowania się w nietypowych sytuacjach- stanach zagrożenia życia i zdrowia oraz przygotowanie do prawidłowego wspólnego działania w przypadku wystąpienia zagrożenia zbiorowego i podporządkowania się pewnym rygorom, (zarządzeniom);                                                                             (OC) 
- wykształcenie właściwych zachowań w sytuacjach zagrożeń i uświadomienie uczniom znaczenia OC (ludzi, środowiska, dóbr materialnych);                                                                               (OC)
- kształcenie umiejętności właściwej oceny wydarzeń zagrażających życiu i ujmowanie ich w związki przyczynowo-skutkowe;         (OC)

 

-spotkanie i prelekcja funkcjonariuszy PSP,
-pokaz sprzętu strażackiego

-rozmowa nauczająca,
artykuły prasowe,

 

 

 

-próbna ewakuacja szkoły
z udziałem funkcjonariuszy
PSP: ćwiczenia sprawnościowe podczas ewakuacji.

klasy gimnazjalne

 

 

 

 

wszystkie

nauczyciel techniki

 

 

 

 

Nauczyciele
wychowawcy

Zagrożenia życia i zdrowia

Listopad, grudzień, styczeń

-zapoznanie z problematyką uzależnień oraz zagrożeniach towarzyszących ich zażywaniu;
- poznanie i  analizowanie pojęć dotyczących problematyki uzależnień od nikotyny, alkoholu, narkotyków;
-zapoznanie z zasadami zachowania się w sytuacjach problemowych oraz ukazanie możliwości unikania tych zagrożeń i sposobów radzenia sobie z nimi;
- kształcenie postawy asertywnej, nabycie praktycznej umiejętności  odmawiania i radzenia sobie z naciskiem wywieranym przez osoby (uzależnione), korzystające z używek;
- uświadamianie konsekwencji niebezpiecznych sytuacji -(uzależnień);
- zapoznanie z formami pomocy dla ludzi uzależnionych; 
- uświadomienie do kogo się zwrócić i gdzie w razie problemów szukać pomocy;
- ukazanie walorów prowadzenia zdrowego stylu życia bez alkoholu, nikotyny, narkotyków;

 

 

-godzina wychowawcza,
-programy profilaktyczne dla młodzieży propagujące zdrowy styl  życia,
-program „Siedmiu Kroków” dla klas V-VI,
-spotkania z pedagogiem szkolnym,
-gazetki tematyczne,
-ankieta,
-plakat „Powiedz: NIE!
nałogom”,
- projekcja filmu: „Ucieczka w niewolę”.
-scenki tematyczne,
-spotkanie z Funkcjonariuszami Prewencji do spraw nieletnich,
- spotkanie z przedstawicielem
Klubu AA

klasy V-VI
i  I-III g

wychowawcy
pedagog szkolny
opiekunowie świetlicy

 

 

 

 

 

 

 

 

Problematyka przemocy

grudzień

-zapoznanie z problematyką przemocy w domu, szkole i poza szkołą;
- ukazanie możliwości unikania sytuacji problemowych i sposobów radzenia sobie z nimi;
- poznanie praw i obowiązków: Konstytucja , Deklaracja Powszechna Praw Człowieka, Konwencja Praw Dziecka;

 

 

 

-zajęcia świetlicowe
-godz. wychowawcza
-rozmowa nauczająca
-pogadanki z elementami dyskusji,
-ankieta,
-drama
- Konstytucja , Deklaracja Powszechna Praw Człowieka, Konwencja Praw Dziecka;
-spotkania z pedagogiem,
-wywiad.

wszystkie

opiekunowie świetlicy,
wychowawcy,
pedagog szkol.

Bezpieczne urządzenia

marzec

- zapoznanie z zasadami bezpiecznej eksploatacji instalacji domowych;
- poznanie zasad i wdrażanie do bezpiecznego korzystania z urządzeń gospodarstwa domowego;
- rozumienie informacji zawartych w instrukcjach obsługi urządzeń gospodarstwa domowego;

technika
-rozmowa nauczająca z wykorzystaniem instrukcji obsługi,
-przygotowywanie prostych posiłków przy użyciu urządzeń gospodarstwa domowego.

klasa VI

nauczyciel techniki
opiekunowie świetlicy

Bezpieczeństwo w gospodarstwie domowym

kwiecień
\
maj

- wyrabianie umiejętności bezpiecznego zachowania się w gospodarstwie rolniczym;
- wyrabianie nawyku szczególnej ostrożności w pobliżu poruszających się ciągników i maszyn rolniczych, w czasie wszelkich prac polowych;

 

-spotkanie z przedstawicielami KRUS,
-rozmowa nauczająca, film
-przyczyny i skutki wypadków
-statystyka wypadków

wszystkie

Wychowawcy
opiekunowie świetlicy

Bezpieczne spędzanie wolnego czasu

Styczeń
/
czerwiec

-wyrabianie umiejętności bezpiecznego spędzania wolnego czasu;
- uświadomienie korzyści płynących z czynnego wypoczynku na świeżym powietrzu;
- poznanie zasad planowania bezpiecznych zabaw i wybierania właściwych miejsc do tego celu;
- kształcenie umiejętności właściwego i bezpiecznego dobierania zabaw i odpowiednich do tego miejsc;
- kształcenie właściwego i odpowiedzialnego  zachowania się podczas różnego rodzaju zabaw w domu i w szkole;
- rozumienie niebezpieczeństwa wynikającego z nierozważnych zabaw;

-zajęcia świetlicowe,
-godz. wychowawcze,
-apele,
-rozmowa nauczająca,
-burza mózgów,

wszystkie

wychowawcy
nauczyciel techniki
opiekunowie świetlicy

Bezpieczeństwo na drodze

marzec
/
kwiecień

Bezpieczeństwo w ruchu drogowym
Prewencja

 

konkurs
konkurs

chętni uczniowie z klas
IV-VI i I- III g

nauczyciel techniki
opiekunowie świetlicy

Luty
/
marzec

Ogólnopolski Konkurs Wiedzy Pożarniczej

konkurs

chętni uczniowie z klas
IV-VI i I- III g

nauczyciel techniki
opiekunowie świetlicy