ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOZDZIE

"Dbać o prawidłową postawę ciała"

PROGRAM AUTORSKI GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ

 

 

Opracowała:
 mgr Bożena Lipiec
nauczycielka
kształcenia zintegrowanego
 w Zespole Szkół w Gozdzie

 

Wstęp

Najistotniejsze wartości w życiu człowieka warunkujące jego zdolność do pracy to sprawność fizyczna i psychiczna. Stosowanie różnorodnej aktywności ruchowej  to czynnik , który nie tylko usprawnia organizm, ale jest również ważnym zabiegiem higieniczno-zdrowotnym.  Efektem uczestnictwa w różnorodnych formach ruchu jest polepszenie stanu zdrowia, rozwijanie sprawności fizycznej, pozytywne oddziaływanie wychowawcze. U każdego dziecka zachodzi potrzeba tworzenia własnego modelu tejże aktywności . Chociaż często spotyka się wśród uczniów siedzący tryb życia, to częściowo ta potrzeba jest rekompensowana w szkole na zajęciach z wychowania fizycznego. Program gimnastyki korekcyjnej przeznaczony jest dla uczniów Oddziału Przedszkolnego oraz pierwszego etapu kształcenia. Powstał w wyniku niepokojących spostrzeżeń nauczycieli oraz badań przeprowadzonych przez lekarza w Oddziale Przedszkolnym oraz w klasach I-III.  Ma na celu wyeliminowanie istniejących wad postawy, zapobieganie pogłębianiu istniejących wad a także zapobieganie nowym, eliminowanie elementów mających negatywny wpływ, z którym wiąże się powstawanie lub pogłębianie istniejącej wady i zaburzeń rozwojowych. Wszelkie działania zapobiegawcze, wyrównujące i kompensujące są integralną częścią tego programu. Zawiera on specjalne układy ćwiczeń dla poszczególnych wad postawy, a tym samym pozwala nam na uwzględnienie indywidualnych możliwości rozwojowych każdego ucznia. Mam nadzieję, że niniejszy program posłuży innym nauczycielom na zajęciach ruchowych, przyczyni się do efektywnego prowadzenia zajęć.Program oparty jest na Zarządzeniu Ministerstwa Oświaty i Wychowania z dnia 18 lutego 1980r w sprawie gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej dla dzieci i młodzieży z zaburzeniami statyki ciała i obniżoną sprawnością fizyczną; 
"Programie wczesnoszkolnej zintegrowanej edukacji XXI wieku klasy 1-3",

 

Uwagi ogólne o programie
  1. Program skierowany jest do uczniów klas I-III, Oddziału Przedszkolnego, nauczycieli realizujących inne zajęcia z gimnastyki korekcyjnej.
  2. Program ma pomóc nauczycielom uczącym gimnastyki, wychowania fizycznego, wychowawcom w wykształceniu u dzieci nawyku dbałość o prawidłową postawę.
  3. Realizacja założonych celów odbywać się będzie  poprzez dostarczanie dzieciom różnorodnych informacji, które będą zdobywać poprzez ćwiczenia, zabawę, wspólne dyskusje oraz refleksje nad spędzaniem wolnego czasu.
  4. Nauczyciel dobiera metody pracy oraz realizuje zagadnienia dostosowując je  indywidualnie do wady postawy każdego ucznia.
  5. Zaleca się realizacje niniejszego programu na:

    • zajęciach gimnastyki korekcyjnej - 1 godz. tygodniowo
    •  podczas zajęć  w kształceniu zintegrowanym ( treści edukacji zdrowotnej)
    • na dodatkowych zajęciach ruchowych - zestawy ćwiczeń,
    • na basenie
    • podczas spotkań z rodzicami
    •  podczas wykonywania ćwiczeń domowych ( zestawy ćwiczeń),
    • grupa korekcyjna liczy do 12 osób
    • czas trwania zajęć w grupach przedszkolnych powinien wynosić 30 minut,
      w pozostałych 45 minut
    • ćwiczenia domowe powinny być wykonywane dwa razy w ciągu dnia po 20 minut
    • grupy ćwiczebne wyodrębnione według rozwoju schorzeń oraz grup wiekowych

 

Cel główny:

  1. Kształtowanie prawidłowej postawy.
  2. Korekta istniejących wad.
  3. Zapobieganie pogłębianiu istniejących  wad postawy.

 

Cele szczegółowe:

  1. Korekta istniejących zaburzeń statyki ciała i doprowadzenie jej (o ile to możliwe) do stanu prawidłowego.
  2. Wyrobienie u dzieci nawyku prawidłowej postawy ciała we wszystkich sytuacjach i czynnościach dnia codziennego.
  3. Wytworzenie silnej i wytrzymałej stabilizacji mięśniowo-więzadłowej kręgosłupa.
  4. Rozciąganie mięśni przykurczonych.
  5. Wzmacnianie mięśni osłabionych.
  6. Usunięcie dystonii mięśniowej.
  7. Doprowadzenie sprawności fizycznej dzieci do stanu uznanego za prawidłowy.
  8. Zwiększenie pojemności życiowej płuc.

 

    Zadania
  1. Wdrożenie do rekreacji ruchowej uwzględniającej elementy profilaktyki i korekcji.
  2. Umożliwienie uczestniczenia wszystkim dzieciom zakwalifikowanym
    przez lekarza w zajęciach gimnastyki korekcyjnej.
  3. Utrzymywanie stałego kontaktu z rodzicami  w dzieci.
  4. Pedagogizacja rodziców w celu eliminowania wszelkich czynników mogących spowodować lub utrwalić wady postawy.
  5. Prowadzenie zajęć otwartych dla rodziców, nauczycieli.
  6. Opracowanie zestawów ćwiczeń dla uczniów.

 

Przewidywane efekty po wprowadzeniu programu.
Uczeń:

  1. Skoryguje częściowo lub całkowicie  powstałe zaburzenia statyki ziała.
  2. Przejawia sprawność fizyczną odpowiednią dla danej grupy wiekowej.
  3. Harmonijnie rozwinie się fizycznie  oraz zwiększy  wydolność organizmu i sprawność ruchową.
  4. Potrafi utrzymać prawidłową postawę ciała podczas wszystkich codziennych czynności.
  5. Potrafi prawidłowo stawiać stopy w chodzie i w biegu.
  6. Usunie dystonię mięśniową.
  7. Skoryguje istniejące wady, rozciągnie grupy mięśni przykurczonych, wzmocni osłabione.
  8. Zwiększy pojemność życiową płuc.
  9. Aktywnie wypoczywa w czasie wolnym.
  10. Dba o swój wygląd i higienę.
  11. Uczestniczy w ćwiczeniach zespołowych gimnastyki korekcyjnej.
  12. Pływa.
  13. Czynnie wypoczywa w postaci odpowiednich do  typu wad formach rekreacji ruchowej.
  14. Codzienne indywidualnie ćwiczy w domu.

 

Procedury osiągania celów
  1.  
    1. Metoda zabawowo-naśladowcza.
    2. Metoda bezpośredniej celowości ruchu.
    3. Metoda ścisła.
    4. Metoda ruchowej ekspresji twórczej.
    5.  Metoda zadań dodatkowych.
    6. Stosowanie rytmu i muzyki.
  2.  

Formy pracy

Indywidualna, zbiorowa, w parach.

Środki dydaktyczne: stosując je w ćwiczeniach uatrakcyjniam zajęcia zwiększam motywację do ćwiczeń,  intensywność  ćwiczeń, ułatwiam przyjmowanie pozycji skorygowanej, wymuszam poprawność wykonywania ćwiczeń.
Do wykonywania ćwiczeń wykorzystam:

Twister " Domald", wyciąg grawitacyjny, ławeczka stymulująca, elongator, lustro posturograficzne ( pokratkowane), krzesło korekcyjne, materace, piłeczki
" Pezzi", piłki kolczatki, piłeczki, guma( terra-band), laski gimnastyczne, skakanki, szarfy, ławeczki, karimaty, drabinki przyścienne, kółka gimnastyczne, woreczki, hantle, basen, sala korekcyjna, boisko szkolne.

Dobór ćwiczeń:
Stosowane w gimnastyce korekcyjnej ćwiczenia powinny być dobrane do rodzaju występującej wady oraz do realizowanych celów korekcyjnych. Wykonując ćwiczenia korekcyjne należy zwracać uwagę na zachowanie pozycji skorygowanej, uwzględnić wiek ćwiczących, możliwości ruchowe ćwiczących.
Nie można żądać od dziecka przyjęcia pozycji skorygowanej, gdy ma ono jeszcze przykurczone mięśnie uniemożliwiające osiągnięcia tej pozycji.
Ćwiczenia korekcyjne nie mogą pogłębiać wady, powodować utraty korekcji, powodować wadliwe ustawienia innego odcinka, a także przemęczenia ćwiczącego. 
Dobór obciążenia:
Obciążenie może być dawkowane czasem trwania ćwiczeń, liczbą powtórzeń lub wielkością zastosowanego obciążenia dodatkowego. Wielkość obciążenia należy zawsze dobierać indywidualnie, nie dopuszczać do przemęczenia, które powoduje wzmacnianie mięśni w nieprawidłowym ułożeniu i wpływa na utrwalanie wady.
Materiał do realizacji:

  1. ćwiczenia ogólnorozwojowe,
  2. ćwiczenia specjalne- korygujące określona wadę,
  3. ćwiczenia elongacyjne,
  4. ćwiczenia antygrawitacyjne,
  5. ćwiczenia odruchu prawidłowej postawy ciała,
  6. ćwiczenia oddechowe,
  7. pływanie.

Treści kształcenia

 Wada

 Kierunek działań

 Zadanie korekcyjne

 Sposoby realizacji

Plecy okrągłe -cechuje zaokrąglony grzbiet, głowa
i barki wysunięte ku przodowi, łopatki odstające , klatka piersiowa zapadnięta.
-morfologiczny: likwidacja dystonii
mięśniowej
i wytworzenie silnego gorsetu mięśniowego;
-fizjologiczny:
nauczanie przyjęcia postawy skorygowanej
i utrwalenie nawyku poprawnej postawy;
- środowiskowy:
współpraca
z rodzicami.
1.Prawidłowe ustawienie
głowy.
2.Rozciągnięcie mięśni
piersiowych.
3.Wzmacnianie mięśni
grzbietu.
4.Cofnięcie barków do tyłu.
5.Przyciągnięcie łopatek
do kręgosłupa
6.Zwiększenie pojemności
klatki piersiowej.
7.Nauka przyjęcia
prawidłowej postawy.
Przeciwwskazania:
a) przewrót w przód,
b) skłon w przód,
c) ćwiczenia mięśni grzbietu
w pozycjach wysokich,
d) intensywne długie biegi,
e) długotrwałe marsze
obciążeniem.
f) skoki,
g)długotrwała jazda na
rowerze.
1..Łódki na wodzie.
2.Patrzenie przez lornetkę.
3.Pranie bielizny.
4.Ukłon japoński.
5.Piłowanie drzewa.
6.Czołganie się na plecach po
ławce gimnastycznej.
7.Ważenie soli w siadzie
płaskim.
8.W siadzie skrzyżnym
ćwiczenia z laską
w szerokim uchwycie.
9.Wyścigi na
czworakach.
10.Przekładanie woreczków.
11 .W siadzie płaskim
w parach tyłem do siebie,
skłony boczne z piłką
między plecami.
12.Zwis tyłem na drabinkach
w szerokim uchwycie
ramion.
13.Ćwiczenia oddechowe -
chorągiewki na wietrze.
Plecy wklęsłe -
cechuje nadmierne
wygięcie
kręgosłupa
lędźwiowego do
przodu oraz
spłaszczenie
odcinka
piersiowego
kręgosłupa.
-uświadamianie rodzicom
i dziecku istnienia wady
i istniejących zagrożeń,
-zapewnianie właściwych ćwiczeń,
rozciąganie mięśni przykurczonych.
1 .Wzmocnienie mięśni
brzucha.
2. Wzmocnienie mięśni
pośladkowych.
3.Ćwiczenia korygujące
ustawienie miednicy.
4.Rozciągnięcie mięśni
grzbietu  odcinka
lędźwiowego.
5.Nauka przyjęcia prawidłowej
postawy.
Przeciwwskazania:
a) ćwiczenie nóg w leżeniu
t tyłem /nożyce/
b)mostek,
c) stanie na rękach,
d) ćwiczenia w pozycjach wysokich,
e) ćwiczenia z obciążenie.
1.Pokłony krasnoludków 
2.Skłony tułowia
z dotknięciem czołem do
kolan i chwytem rąk za kostki
3.Jazda na rowerze w leżeniu tyłem.
4.Koci grzbiet z przysiadu
podpartego.
5. Leżenie przewrotne.
6.Przeskok zwrotny przez
ławeczkę.
7.Taczki z chwytem za uda.
8.W zwisie na drabinkach
unoszenie kolan do brody.
9.W leżeniu tyłem z nogami
ugiętymi w kolanach
naśladowanie tykania zegara.
10.W leżeniu tyłem nogi
w pionie ,oparte na
drabinkach, przenoszenie
w  lewo i prawo.
11.Czołganie się w leżeniu na
plecach z nogami
podkurczonymi. 12.Ćwiczenia oddechowe
w formie zabawowej.
Plecy okrągło-wklęsłe - cechuje głowa  i barki wysunięte do przodu , kręgosłup piersiowy posiada zwiększone wygięcie ku tyłowi, odcinek lędźwiowy kręgosłupa wygięty jest ku przodowi, brzuch jest najbardziej wystającą częścią tułowia. -morfologiczny,
-fizjologiczny,
-środowiskowy,
-uniemożliwianie przenoszenia ruchu na odcinki
sasiednie.

1 .Wzmocnienie mięśni
pośladkowych.
2. Wzmocnienie mięśni
grzbietu  odcinka
piersiowego.
3. Rozciągnięcie mięśni
grzbietu odcinka
lędźwiowego.
4.Wzmocnienie mięśni
brzucha.
5.Nauka przyjęcia
prawidłowej postawy.     

Przeciwwskazania:
a) ćwiczenie mięśni brzucha -nożyce,
b) stanie na rękach,
c) mostek,
d) prowadzenie ćwiczeń
w pozycjach wysokich.

1.Z leżenia na brzuchu
przejście do siadu na piętach.
2.W ukłonie japońskim
naprzemienne wyprosty
nogi w tył.
3.Leżenie przodem na
ławeczce ,stopy zaczepione
tyłem o drabinkę,  nogi
uniesione do pionu
i przenoszenie w lewo
i prawo.
4 Leżenie przodem na
ławeczce stopy zaczepione
tyłem o drabinkę-wznosy
ramion w górę.
5.Siad w parach tyłem do
siebie , nogi oparte
o ławeczkę ,skłony boczne
tułowia.
6.Z siadu skulnego przejście .
do leżenia przewrotnego ,
po czym zamachem nóg
przejście do stania.
7.Ćwiczenia oddechowe.
Plecy płaskie -
cechuje
nienaturalna
sylwetka
spowodowana
brakiem krzywizny
lędźwiowej oraz
zmniejszeniem
krzywizny
piersiowej.
  1 .Ćwiczenia szybkościowe.
2. Ćwiczenia wzmacniające
więzadła kręgosłupa.
3. Ćwiczenia rozkurczające.
4.Wyrabianie elastyczności mięśni.
Przeciwwskazania: a) nadmierne stosowanie zwisów
1 .Ćwiczenia ogólnorozwojowe ze szczególnym uwzględnieniem ćwiczeń tułowia we wszystkich płaszczyznach .
2. Pływanie.
Boczne
skrzywienie
kręgosłupa -
skolioza
Jest to odchylenie
osi anatomicznej
kręgosłupa lub jego
odcinka od osi w płaszczyźnie
czołowej lub
czołowo-strzałkowej.
-uświadamianie rodzicom
i dzieciom istniejących wad postawy,
-korekcja przez likwidację przykurczów mięśniowych
1.Wyrobienie nawyku
prawidłowej postawy
2.Korekcja czynna i dążenie
do czynnego wyprostu
i rozciągnięcia całego ciała
3. Prawidłowe ustawienie
klatki piersiowej
4. Korekcja bierna -ćwiczenia
symetryczne

Przeciwwskazania :
1. Skoki wolne i mieszane
2. Stanie na głowie i na rękach
3. Prowadzenie  intensywnych
ćwiczeń w pozycjach
wysokich
4.Wykonywanie długotrwałej
i ciężkiej pracy ,podnoszenie
ciężarów.
1.W leżeniu tyłem na brzuchu
dłonie  na karku ,unoszenie
tułowia w górę
2.Przesuwanie się po podłodze
poślizgiem.
3.W leżeniu na plecach jazda
na rowerze o nogach
łączonych.
4. Z ukłonu japońskiego
unoszenie tułowia i prostych
rąk do poziomu.
5.W siadzie tureckim pod
ścianą z woreczkiem na
głowie .przenoszenie ramion   w bok z jednoczesnym
wydechem
6. Marsz na palcach
z woreczkiem na głowie.
7.W leżeniu na brzuchu wyrzut piłki oburącz zza głowy
do współćwiczącego
8. Zwis tyłem w szerokim
chwycie na drabinie ,
unoszenie kolan do klatki
piersiowej ,głowa ustawiona
wysoko ponad barkami.

Płaskostopie -stopa
charakteryzuje się obniżeniem łuków podłużnych , koślawością kości piętowej.

-uświadomienie rodzicom
i dzieciom istniejących wad,

-zapewnienie optymalnych warunków,
-rozciągnięcie mięśni przykurczonych,
-wzmocnienie mięśni na odpowiedzialnych za utrzymanie łuków decydujących
o wydolności stopy,
-wyrobić nawyk prawidłowego stawiania stopy
w chodzie, biegu oraz poprawne ich trzymanie
w czasie stania
i siedzenia.

1 .Wzmocnienie mięśni
odpowiedzialnych za
utrzymanie łuków
decydujących

o wydolności stopy.
2.Wyrobienie nawyku
prawidłowego stawiania
stóp w chodzie, biegu oraz
poprawnego trzymania ich
w staniu i siedzeniu.
3. Prawidłowe obuwie.
Przeciwwskazania:
a)długotrwałe stanie
b)biegi i skoki, zwłaszcza na twardym podłożu
c)długotrwałe wysiłki
doprowadzające do przemęczenia
mięśni wysklepiających stopę.

1.Stopy witają się.
2.Bicie brawa stopami.
3. Chorągiewka.

4.Zabawa kotka z piłeczką.
5.Toczenie piłki po ścianie.
6.Toczenie piłki stopami
nakładanie skarpetki.
7.Postaw laskę na podłodze.
8. Pranie bielizny.
9.Chód gąsienicy.
10. Pisanie stopą.

 

 

Sposoby sprawdzania osiągnięć.

Dziecko z wadą postawy powinno pozostawać pod kontrolą lekarza, który
z nauczycielem powinien konsultować występujące trudności i wspólnie wyznaczać bieżące cele w korygowaniu wady dziecka. Do oceny efektów będę posługiwała się także:

  1. Badaniem przeprowadzonym przez lekarza - diagnoza wstępna i końcoworoczna Na bieżąco: stopień opanowania danej czynności ruchowej, postawa wobec zajęć gimnastyki korekcyjnej( udział w zajęciach, aktywność na zajęciach),
  2. test Thomasa,
  3. próba Langego,
  4. test ścienny,
  5. pomiar obwodu klatki piersiowej,
  6. próba siłowej wytrzymałości

 

Ewaluacja

Ewaluacja programu gimnastyki korekcyjnej pozwoli na ocenę przydatności oraz atrakcyjności programu, a także w razie potrzeby uzyskane informacje wpłyną na uzupełnienie i zmodyfikowanie programu. Z wynikami ewaluacji zostanie zapoznana
Rada Pedagogiczna i rodzice. Ewaluacja dokonywana będzie formatywna
i sumatywna.
Kryterium sukcesu:
Wszystkie dzieci poczyniły postępy.
Narzędzia do przeprowadzenia ewaluacji:
Ewaluacja sumatywna:
Ankiety dla uczniów.
Ankiety dla rodziców.
Ankieta dla nauczyciela prowadzącego gry i zabawy ruchowe.
Wyniki badań lekarskich.
Ewaluacja formatywna:
Notatki nauczyciela uczącego z obserwacji uczniów.
Wywiad z rodzicami.

 


Bibliografia

  1. Bondarowicz M, Owczarek S.:  Zabawy i gry ruchowe w gimnastyce korekcyjnej, WSiP, W-wa, 1997
  2. Kasperczyk T.:  Metody oceny postawy ciała,AWF,Kraków,1983
  3. Kołodziej J. Kołodziej K:. Mamola I.: Gimnastyka korekcyjno-kompensacyjna w szkole, FOSZE , Rzeszów,  1994
  4. Kutzner-Kozińska M., Wlaźnik K.: Gimnastyka korekcyjna dla dzieci
    6-10letnich,WSiP, W-wa, 1988
  5. Kutzner-Kozińska M.: Korekcja wad postawy, WSiP, W-wa, 1992
  6. Janikowska-Siatka M.,Skrętowicz E., Szymańska E.:Zabawy i gry ruchowe na lekcjach WF i festynach sportowo-rekreacyjnych,WSiP,W-wa,1993
  7. Owczarek S.:  Atlas ćwiczeń korekcyjnych, WSiP, W-wa, 1988

 

 

Braliśmy udział w programie "Akademia Zdrowych Pleców". Jesteśmy jedyną szkołą na terenie naszej  gminy posiadającą Szkolne Centrum Korekcji wyposażone w specjalistyczny sprzęt.
W specjalnie przygotowanej sali ćwiczą uczniowie z klas 0 -3 pod okiem przygotowanych nauczycieli. Na zajęcia są kierowani po  przeprowadzonym badaniu lekarskim.

 


A tak ćwiczymy: